شکیبا باشید. در حال بارگذاری ...
 
مقررات و قوانین
 

آيين‌نامه آموزشي دوره‌هاي كارداني و كارشناسي پيوسته و كارشناسي ناپيوسته مصوب نهايي جلسه 399 مورخ 14/2/1376
آيين‌نامه‌‌ي آموزشي دوره‌هاي كارداني و كارشناسي پيشنهادي كميسيون تدوين آيين‌نامه‌ها كه در جلسات 316 الي 339 شوراي عالي برنامه‌ريزي مورد بررسي و تصويب قرار گرفته بود در سيصدوسي و نهمين جلسه‌ي شوراي عالي برنامه‌ريزي مورخ 14/2/1376 در 12 فصل ، 66 ماده و 48 تبصره به تصويب نهايي رسيد.
فصل اول: تعاريف
دراين آيين‌نامه تعاريف زير پذيرفته شده است:
 دانشگاه: به همه دانشگاه‌ها ، مؤسسات آموزش عالي اعم از آموزشي و پژوهشي ، روزانه و شبانه دولتي و غير دولتي دانشگاه گفته مي شود.
 دانشكده: واحدي از يك دانشگاه است كه در رده خاصي از علوم فعاليت دارد. مانند دانشكده علوم ، دانشكده برق ، دانشكده الهيات و نظاير آن.
 گروه آموزشي: گروه آموزشي واحدي از يك دانشكده يا دانشگاه است ، كه در يك رشته خاص يا چند رشته متجانس فعاليت دارد. مانند گروه رياضي ، گروه معارف اسلامي و نظاير آن.
 گروه برنامه ريزي: منظور از گروه برنامه‌ريزي يكي از گروه‌هاي نه گانه شوراي عالي برنامه‌ريزي است كه در وزارت فرهنگ و آموزش عالي استقرار دارند.
 گروه آزمايشي: منظور از گروه آزمايشي يكي از گروه‌هاي آزمايشي سازمان سنجش آموزش كشور در امتحانات سراسري دانشگاه‌ها است ، كه داوطلبان را بر حسب رشته‌هاي انتخابي به گروه‌هاي خاص تقسيم مي كند.
 دوره: منظور از دوره در نظام آموزش عالي ، مدت زماني است كه دانشجو وارد دانشگاه شده و دريك رشته خاص تحصيل مي كند و در آن رشته فارغ التحصيل مي شود. مانند دوره كارداني ، دوره كارشناسي و...
 اداره آموزش: منظور از اداره آموزش يك واحد در يك دانشكده يا دانشگاه است كه همه امور آموزشي مربوط به دانشجويان از قبيل نام نويسي ، انتخاب واحد ، انجام امتحانات ، جمع آوري نمرات و اعلام نتيجه را بر عهده دارد.
 استاد: هر عضو هيأت علمي كه مسئوليت تدريس دروس نظري يا عمومي در دانشگاه بر عهده دارد استاد ناميده مي‌شود.
 رشته: رشته يكي از شعب فرعي از گروه‌هاي علمي (علوم پزشكي ، علوم انساني ، علوم پايه ، فني و مهندسي ، كشاورزي ، هنر ، تربيت معلم و علمي -   كاربردي است كه از لحاظ موضوع كاملا مشخص و از ديگر موضوعات متمايز بوده و حداقل به يك كارآيي مشخص مي انجامد. دروس مشترك در دو   رشته متفاوت نبايد از 30 درصد واحدها در هر دو رشته تجاوز كند.
 گرايش: هريك از شعب يك رشته كه ناظر بر يك تخصص باشد ، گرايش ناميده مي شود. اختلاف دروس در دو گرايش از يك رشته نبايد از 7 درصد كل واحدهاي رشته كمتر و از 30 درصد كل واحدها بيشتر باشد.
فصل دوم: نظام آموزشي
تعريف واحد درسي
ماده5
آموزش در تمام دانشگاه‌هاي كشور مبتني بر نظام واحدي است. در نظام واحدي ، ارزش هر درس با تعداد واحدهاي آن درس سنجيده مي‌شود و قبولي يا عدم قبولي دانشجو دريك درس ، به همان درس محدود است.
هر واحد درس ، مقدار يا ميزان درسي است كه مفاد آن به صورت نظري 17 ساعت ، عملي(يا آزمايشگاهي) 34 ساعت ، كارگاهي (يا عمليات ميداني) 51 ساعت ، كارآموزي و كارورزي (يا كار درعرصه) 68 ساعت ، در طول يك نيمسال تحصيلي (يا دروه تابستاني) و طبق برنامه مصوب شوراي عالي برنامه‌ريزي تدريس مي‌شود. در مورد رشته‌هايي كه داراي پروژه هستند مدت اجراي پروژه متناسب با واحد آن ، توسط استاد مربوط تعيين مي‌شود.
سال تحصيلي
ماده 6
هر سال تحصيلي مركب از دو نيمسال تحصيلي وعنداللزوم يك دوره تابستاني است و هرنيمسال تحصيلي شامل 16 هفته وهر دوره تابستاني شامل 6 هفته آموزش است.
تبصره:
مدت امتحانات پاياني نيمسال يا پايان دوره تابستاني جزومدت آموزش محسوب نمي‌شود.
حدود اختيارات دانشگاه در مورد برنامه درسي
ماده 7
تمام دانشگاه‌ها موظفند برنامه‌هاي درسي مصوب شوراي عالي برنامه‌ريزي را اجرا نمايند.
ترتيب دروس با رعايت پيشنيازها ، روش تدريس و جابجا كردن مطالب جديد دريك درس و انتخاب منابع برعهده دانشگاه‌هاست.

ساعات حل تمرين
ماده8
دانشگاه‌ها مي توانند درصورت لزوم به تشخيص گروه آموزشي ، درهر رشته از دوره‌هاي كارشناسي ، تا 20 ساعت ، در دوره‌هاي كارداني و كارشناسي ناپيوسته تا 10 ساعت به عنوان حل تمرين به ساعات تدريس رشته ، در طول دوره بيفزايند.
فصل سوم: واحدهاي درسي و طول مدت تحصيل
تعدادواحدها :
ماده 10
تعداد واحدهاي درسي لازم براي گذراندن هريك از دوره‌هاي تحصيلي به شرح زير است:
• دوره‌هاي كارداني بين 68 تا 72 واحد
• دروه‌هاي كارشناسي پيوسته غير از رشته‌هاي فني و مهندسي 130تا 135 واحد.
• دوره‌هاي كارشناسي پيوسته فني و مهندسي 130 تا 140 واحد.
• دوره‌هاي كارشناسي ناپيوسته 67 تا 70 واحد.
• دوره‌هاي كارشناسي ارشد پيوسته 172 تا 182 واحد.
ماده 11:
هر دانشجو ميتواند در هرنيمسال تحصيلي حداقل 12 و حداكثر 20 واحد درسي را انتخاب كند.
تبصره 1: در آخرين نيمسال تحصيلي دانشجو از رعايت شرط انتخاب 12 واحد معاف است.
تبصره 2: درصورتيكه دانشجو براي فراغت از تحصيل تنها يك درس باقيمانده داشته باشد با نظر دانشگاه وتأييد استاد مربوط ميتواند امتحان آن درس رادر طول نيمسال از طريق معرفي به استاد بگذراند.
تبصره 3:
اگر دانشجوئي در يك نيمسال ميانگين كل نمراتش حداقل 17 باشد ميتواند با نظر دانشگاه در نيمسال بعد حداكثر تا 24 واحد درسي را انتخاب كند.


تبصره 4:
در مواردي كه دانشجو براي فراغت از تحصيل حداكثر 24 واحد باقي داشته باشد ، حتي اگر مشروط باشد با نظر دانشگاه ميتواند تمامي واحدهاي باقي مانده را دريك نيمسال انتخاب كند.
تبصره 5:
تعداد واحدهاي انتخابي در دوره تابستاني حداكثر 6 واحد درسي است.
دروس پيشنياز
ماده 12:
آن دسته از پذيرفته شدگان آزمون سراسري ورودي دانشگاه‌ها در دوره‌هاي كارداني ، كارشناسي و كارشناسي ارشد پيوسته در همه رشته‌هاي تحصيلي كه نمره خام امتحان آنها در آزمون ورودي دريك ياچند درس به تشخيص شوراي آموزشي دانشگاه پذيرنده ، از حدنصاب معيني كمتر باشد موظفند حسب نياز رشته دروسي را كه آن دانشگاه تعيين ميكند به عنوان دروس جبراني يا (پيشنياز دانشگاهي) علاوه بر دروس مندرج در برنامه مصوب بگذرانند.
تبصره 1 :
تعيين نوع درس ، تعداد واحد ، ريزمواد ، نحوه ارائه و زمان تدريس دروس پيشنياز دانشگاهي برعهده شوراي آموزشي دانشگاه پذيرنده است.
تبصره 2 :
سازمان سنجش آموزش كشور ، موظف است پس از اعلام نتايج آزمون ورودي ، كارنامه پذيرفته شدگان مشتمل بر نمره خام آنها را درهريك از مواد امتحاني دراختيار دانشگاه‌هاي ذيربط قرار دهد.
تبصره 3:
ارائه دروس پيشنياز دانشگاهي و چگونگي اجراي آنها در دانشگاه‌ها ازهر حيث مانند دروس دانشگاهي ، تابع مقررات آموزش عالي است. نمره اين دروس دركارنامه دانشجو ثبت و درميانگين قبولي ياردي دانشجو نيز تأثير دارد.
تبصره 4:
به حداكثر طول دوره تحصيل دانشجوياني كه حداقل 8 واحد از دروس پيشنياز دانشگاهي را گذرانده باشند ، يك نيمسال تحصيلي افزوده مي‌شود.


طول دوره
ماده 13:
حداكثر مدت مجاز تحصيل دردوره‌هاي كارداني و كارشناسي ناپيوسته 3 سال و در دروه‌هاي كارشناسي پيوسته 6 سال است. درصورتي كه دانشجو نتواند واحدهاي دوره را درحداكثر مدت مجاز تحصيل با موفقيت بگذراند از دانشگاه مربوط اخراج مي‌شود.
فصل چهارم: حضور و غياب
حضور درجلسات درس
ماده 14:
حضور دانشجو در تمام جلسات مربوط به هردرس الزامي است و ساعات غيبت دانشجو درهر درس نبايد از  مجموع ساعات درس تجاوز كند در غيراين صورت نمره دانشجو درآن درس صفر محسوب مي‌شود.
تبصره 1:
درصورتيكه غيبت دانشجو درهر درس بيش از باشد ولي غيبت موجه تشخيص داده شود ، آن درس حذف مي‌شود. دراين حالت رعايت حدنصاب12 واحد درطول نيمسال براي وي الزامي نيست. ولي نيمسال مذكور به عنوان يك نيمسال كامل جزو سنوات تحصيلي دانشجو محسوب مي‌شود.
تبصره 2:
غيبت در جلسات دو هفته اول هر درس به دليل حذف و اضافه يا به هر دليل ديگر مجاز نيست و درصورت پيشامد جزو غيبت مجاز دانشجو محسوب مي‌شود.
ماده 15:
غيبت غيرموجه در امتحان هردرس به منزله گرفتن نمره صفر درامتحان آن درس است و غيبت موجه درامتحان هر درس موجب حذف آن درس ميگردد.
ماده 16:
تشخيص موجه بودن غيبت درجلسات درس ودرامتحان برعهده شوراي آموزشي دانشگاه يا كميته منتخب آن شورا است.


فصل پنجم: حذف و اضافه
ماده 17:
دانشجو ميتواند در هرنيمسال تحصيلي ، فقط درمهلتي كمتر از دو هفته ، پس از شروع نيمسال تحصيلي حداكثر دودرس ديگر انتخاب يا دودرس انتخابي خودرا حذف يادودرس انتخابي خودرابا دو درس ديگر جابه جا نمايد ، مشروط برآنكه تعداد واحدهاي انتخابي وي از حد مقرر تجاوز نكند.
ماده 18:
درصورت اضطرار دانشجو ميتواند تا 5 هفته به پايان نيمسال تحصيلي مانده فقط يكي از درسهاي نظري خود را با تأييد گروه آموزشي مربوط حذف كند ، مشروط برآنكه اولا غيبت دانشجو درآن درس بيش از مجموع ساعات آن درس نباشد و ثانيا ، تعداد واحدهاي باقيمانده وي از 12 واحد كمتر نشود.
ماده 19:
حذف كليه درسهاي اخذشده دريك نيمسال ، تنها درصورتي مجاز است كه بنابه تشخيص شوراي آموزشي دانشگاه ، دانشجو قادر به ادامه تحصيل درآن نيمسال نباشد دراين صورت نيمسال مزبور جزو حداكثر مجاز تحصيل دانشجو محسوب خواهدشد.
 فصل ششم: ارزيابي پيشرفت تحصيلي دانشجو
معيارهاي ارزيابي
ماده 20:
ارزيابي پيشرفت دانشجو درهر درس براساس ميزان حضور و فعاليت در كلاس ، انجام تكاليف درسي و نتايج امتحانات بين نيمسال و پايان نيمسال صورت مي‌گيرد و استاد هر درس مرجع ارزيابي دانشجو درآن درس است.
تبصره:
برگزاري امتحان پايان نيمسال براي هردرس الزامي است.
ماده 21:
معيارهاي ارزيابي پيشرفت تحصيلي دانشجو نمره درس است و نمرات دانشجو درهر درس به صورت عددي بين صفر تا بيست تعيين مي‌شود.
ماده 22:
حداقل نمره قبولي درهر درس 10 است. دانشجوئي كه درهريك از دروس الزامي مردود شود ، دراولين فرصت ملزم به تكرار آن است. بااين حال نمرات كليه دروس اعم از قبولي و ردي دركارنامه دانشجو ثبت ودرمحاسبه ميانگين منظور مي‌شود.
تبصره:
اگر دانشجويي دريك درس اختياري مردود شد ، به جاي آن درس ميتواند از جدول دروس انتخابي دربرنامه مصوب ، درس ديگري را انتخاب كند.
 درس ناتمام
ماده 23:
درموارد استثنائي نمره تمرين دبيري ، كارآموزي و كارورزي ، عمليات صحرايي ، كار درعرصه و دروسي كه دربرنامه آموزشي مصوب ، تؤام با پروژه ارائه مي‌شود. درصورتي كه به تشخيص استاد و تأييد گروه آموزشي مربوط ، تكميل آنها درطول يك نيمسال تحصيلي ميسر نباشد ، ناتمام تلقي ميگردد. نمره ناتمام بايد حداكثر تا پايان نيمسال بعد به نمره قطعي تبديل گردد.
اعلام نمرات
ماده 24:
استاد موظف است گزارش نمره نهايي هر درس را حداكثر ظرف 10 روز پس از برگزاري امتحان آن درس به اداره آموزش دانشكده يا واحد مربوط تسليم نمايد.
ماده 25:
اداره آموزش هردانشكده يا واحد ذيربط درهر دانشگاه موظف است نمرات دانشجويان راحداكثر تا دو هفته پس از برگزاري آخرين امتحان هر نيمسال و بعد از رسيدگي به اعتراضات دانشجويان ورفع اشتباهات احتمالي به آموزش كل دانشگاه تسليم نمايد.
تبصره:
نمره پس از اعلام به آموزش كل دانشگاه غيرقابل تغييراست.
ميانگين نمرات
ماده 26:
در پايان هرنيمسال تحصيلي ، ميانگين نمرات دانشجو درآن نيمسال و ميانگين كل نمرات او تا پايان آن نيمسال و در پايان دوره تحصيلي ، ميانگين كل نمرات دانشجو محاسبه ودر كارنامه وي ثبت مي‌شود.


تبصره 1:
براي محاسبه ميانگين نمرات ، تعداد واحدهاي هردرس در نمره آن درس ضرب مي‌شود و مجموع حاصل ضربها در تمام دروسي كه دانشجو براي آنها نمره گرفته است (اعم از ردي يا قبولي) بر تعداد كل واحدهاي اخذ شده تقسيم مي‌شود.
تبصره 2:
دوره تابستاني ، به عنوان نيمسال تحصيلي محسوب نمي شود. نمرات دروسي كه دانشجو در دوره تابستاني مي گذراند ، تنها در محاسبه ميانگين كل دانشجو محسوب مي‌شود. به همين نحو نمرات دانشجو در نيمسالي كه الزاما كمتر از 12 واحد انتخاب مي كند و كسر بودن واحدها خارج از اراده اواست نيز مانند دروس تابستاني در ميانگين كل او محاسبه مي شود ، ولي آن نيمسال جزو حداكثر مدت مجاز تحصيل دانشجو محسوب خواهدشد.
نام نويسي مشروط
ماده 27:
ميانگين نمرات دانشجو درهيچ نيمسال تحصيلي نبايد كمتر از 12 باشد درغير اين صورت نام نويسي دانشجو در نيمسال بعد به صورت مشروط خواهدبود.
تبصره:
هر دانشگاه موظف است موضوع مشروط بودن دانشجو را هربار به وي كتبا اطلاع دهد و يك نسخه ازآن را در پرونده دانشجو ضبط نمايد. بااين وصف قصور در اخطار به وي از طرف دانشگاه و يا اظهار بي اطلاعي دانشجو از اين امر ، مانعي در اجراي مقررات نخواهد بود.
ماده 28:
دانشجويي كه به صورت مشروط نام نويسي مي كند ، جز در آخرين نيمسال تحصيلي حق انتخاب بيش از 14 واحد درسي درآن نيمسال را ندارد.
ماده 29:
در صورتي كه ميانگين نمرات دانشجو در دوره‌هاي كارشناسي و كارشناسي ارشد پيوسته درسه نيمسال متوالي يا 4 نيمسال متناوب و در دوره‌هاي كارداني و كارشناسي ناپيوسته در دونيمسال تحصيلي ، اعم از متوالي يا متناوب كمتر از 12 باشد درهر مرحله اي كه باشد از ادامه تحصيل محروم مي شود.
ماده 30:
دانشجويي كه به لحاظ مشروط شدن بيش از حد ، از ادامه تحصيل در دوره كارشناسي محروم مي شود ، در صورتي كه واحدهاي مقطع پايين تر رشته مربوط را تا سقف مجاز با موفقيت گذرانده باشد و ميانگين كل او در اين واحدها كمتر از 10 نباشد مي تواند با رعايت ساير ضوابط مربوط مدرك مرسوم مقطع كارداني را درآن رشته دريافت كند.
ماده 31:
دانشجويي كه به دليل مشروط شدن بيش از حد ، از ادامه تحصيل محروم مي شود درصورت انجام يا لغو تعهداتي كه در دوران تحصيل سپرده است ، مي تواند براي تحصيل مجدد در آزمون سراسري شركت كند و درصورت قبولي دررشته مورد علاقه خود ادامه تحصيل دهد.
دانشگاه پذيرنده مي تواند ، واحدهائي را كه دانشجو دررشته قبلي گذرانده است ، با برنامه رشته جديد تطبيق داده و طبق ضوابط اين آيين‌نامه بعضي يا تمام آنها را به پذيرد.
شمول آيين‌نامه به دوره كارشناسي ارشد پيوسته
ماده 32:
دانشجوي دوره كارشناسي ارشدپيوسته ، درطول تحصيل تاسقف واحدهاي قابل قبول دوره كارشناسي( 135تا140)
تابع مقررات آيين‌نامه است ودر دروس تخصصي ، پروژه و پايان نامه كه در برنامه مصوب با علامت ستاره مشخص شده اند تابع آيين‌نامه كارشناسي ارشد ناپيوسته خواهدبود.
 فصل هفتم: مرخصي تحصيلي و انصراف از تحصيل
مرخصي تحصيلي
ماده 33:
دانشجو مي تواند درهر يك از دوره‌هاي كارداني و كارشناسي ناپيوسته براي 2 نيمسال متوالي يا متناوب از مرخصي تحصيلي استفاده كند.
تبصره:
مدت مرخصي تحصيلي ، جزو حداكثر مدت مجاز تحصيل دانشجو در هر دوره محسوب مي شود.
ماده 34:
تقاضاي مرخصي تحصيلي بايد به صورت كتبي ، حداقل دو هفته قبل از شروع نام نويسي هر نيمسال توسط دانشجو به اداره آموزش دانشكده يا دانشگاه تسليم گردد.
تبصره:
اداره آموزش موظف است پس از كسب نظر از گروه آموزشي ذيربط قبل از اتمام مهلت نام نويسي ، موافقت يا عدم موافقت بادرخواست دانشجو را كتبا به وي ابلاغ نمايد.
انصراف از تحصيل
ماده 35:
ترك تحصيل بدون كسب اجازه از دانشكده محل تحصيل ، انصراف از تحصيل محسوب مي شود و دانشجوي منصرف از تحصيل حق ادامه تحصيل ندارد.
تبصره:
در موارد استثنائي كه دانشجو ترك تحصيل خود را موجه مي داند بايد دلايل آنرا حداقل يك ماه قبل از پايان همان نيمسال به دانشكده ارائه دهد درصورت تأييد موجه بودن ترك تحصيل توسط دانشگاه آن نيمسال جزو مرخصي تحصيلي دانشجو محسوب مي شود.
ماده 36:
دانشجويي كه بخواهد از تحصيل منصرف شود بايد درخواست انصراف خود را شخصا به اداره آموزش دانشگاه تسليم نمايد اين دانشجو مجاز است فقط براي يكبار در فاصله يك ماه از تاريخ درخواست تقاضاي انصراف خود را پس بگيرد پس از انقضاي اين مهلت حكم انصراف از تحصيل وي صادر مي‌شود و دانشجو پس از آن حق ادامه تحصيل در آن دوره را ندارد.
تبصره 1:
دانشجوي منصرف از تحصيل موظف است به كليه تعهداتي كه در دوران تحصيل سپرده عمل كند.
تبصره 2:
تحصيل مجدد دانشجوي منصرف از تحصيل موكول به شركت و قبولي در آزمون سراسري بر اساس ضوابط مربوط است.
مرخصي تحصيلي همسر دانشجوي بورسيه و همسر كاركنان دولت
ماده 37:
دانشجويي كه به عنوان همسر يكي از كاركنان دولت يا همسر يكي از دانشجويان بورسيه به عنوان همراه به خارج از كشور اعزام مي‌شود ، ميتواند با ارائه حكم مأموريت همسر وبه تشخيص و تأييد شوراي آموزشي دانشگاه علاوه بر استفاده از ميزان مرخصي استحقاقي در طول دوره تحصيل تا 4 سال ديگر نيز از مرخصي تحصيلي بدون احتساب در سنوات بهره مند گردد.
فصل هشتم: انتقال
تعريف انتقال
ماده 38:
انتقال به معني تغيير محل تحصيل دانشجو از يك دانشگاه به دانشگاه ديگر در همان رشته و همان مقطع تحصيلي است.
ماده 39:
انتقال دانشجو به هريك از دانشگاه‌هاي تهران ممنوع است جز در موارد زير:
1- شهادت ، فوت يا معلول شدن سرپرست خانواده دانشجو ،به طوري كه وي به تشخيص مراجع قانوني به عنوان كفيل خانواده شناخته شود.
2- معلوليت مؤثر دانشجو ، به نحوي كه به تشخيص شوراي عالي پزشكي به طور مستقل قادر به ادامه زندگي نباشد.
3- ازدواج رسمي و دائمي دانشجوي دختر ، كه محل تحصيل يا اشتغال شوهر در تهران باشد به تأييد مراجع ذيربط.
تبصره 1 :
هريك از موارد دراين ماده بايد بعد از قبولي دانشجو در دانشگاه صورت گرفته باشد.
تبصره 2:
براي كارمندان رسمي و پيماني دولت ، ارائه حكم اشتغال ضروري است. و اگر شغل همسر آزاد است گواهي اشتغال و سكونت او در تهران بايد به تأييد مراجع قانوني يا نيروي انتظامي رسيده باشد.
تبصره 3:
در موارد استثنائي كه دانشگاه تشخيص ميدهد ، چنانچه محل تحصيل دانشجوي دختر در تهران باشد و شوهر او نيز در شهرستان دانشجو باشد اگر رشته تحصيلي دختر در شهرستان (محل تحصيل شوهر) موجود نباشد ، شوهر او مي تواند به تهران منتقل شود.
تبصره 4:
به منظور توزيع دانشجويان انتقالي به تهران و جلوگيري از سرگرداني آنان درتعيين محل تحصيل ، كميته اي در معاونت دانشجويي وزارتين فرهنگ و آموزش عالي و وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشكي به نام كميته انتقال تشكيل مي‌شود. اين كميته مي تواند براي پذيرش دانشجوي انتقالي درهريك از دانشگاه‌هاي تهران ، سهميه تعيين كرده و دانشجويان انتقالي را مطابق سهميه جايابي كند.
ماده 40:
انتقال دانشجو از دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالي تهران به شهرستانها و از شهرستانها به يكديگر دريك رشته و دريك مقطع به شرط موافقت دانشگاه‌هاي مبدأ و مقصد بلامانع است.
ماده 41:
انتقال از دوره‌هاي شبانه و روزانه ، از دانشگاه پيام نور به دانشگاه‌هاي حضوري (اعم از روزانه و شبانه) و از دانشگاه‌هاي غير دولتي به دانشگاه‌هاي دولتي ممنوع است ولي انتقال به عكس آن با موافقت مبدأ و مقصد بلامانع است.
انتقال فرزندان اعضاي هيأت علمي
ماده 42:
انتقال همسر و فرزندان هيأت علمي به محل اشتغال آنها طبق ضوابط ويژه ، صورت مي‌گيرد و اين ضوابط توسط وزارتين فرهنگ و آموزش عالي و بهداشت ، درمان و آموزش پزشكي تهيه و تدوين و ابلاغ مي شود.
انتقال دانشجويان ايراني خارج از كشور
ماده 43:
انتقال دانشجويان ايراني شاغل به تحصيل در خارج از كشور به دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالي داخل مطابق آيين‌نامه اي صورت مي‌گيرد كه در جلسه 229 مورخ 28/3/1374 شوراي عالي برنامه‌ريزي تصويب و ابلاغ شده است.(ضميمه 3)
ماده 44:
دانشجوي متقاضي انتقال بايد درخواست انتقال خود را باذكر مورد ، حداقل 6 هفته قبل از شروع نيمسال تحصيلي به اداره آموزش دانشگاه مبدأ تسليم نمايد.
ماده 45:
دانشگاه مبدأ در صورت موافقت با انتقال ، موظف است حداكثر ظرف يك هفته موافقت خود را همراه درخواست دانشجو و ريزنمرات او به دانشگاه مقصد ارسال دارد و دانشگاه مقصد مكلف است حداقل دو هفته قبل از شروع نام نويسي نظر خود را به دانشگاه مبدأ اعلام نمايد.
تبصره :
در صورت موافقت با انتقال كليه سوابق دانشجو از دانشگاه مبدأ به دانشگاه مقصد ارسال و ارتباط دانشجو با دانشگاه مبدأ قطع مي شود.


ماده 46:
در صورت انتقال فقط واحدهاي گذرانده شده دانشجو كه نمرات آنها 12 و يا بالاتر است پذيرفته مي‌شود و پذيرفتن واحدهايي كه نمره آنها كمتر از 12 است ، برعهده دانشگاه مقصد است. در هر حال حذف احتمالي واحدهاي درسي دانشجوي انتقالي در حدودي مجاز است كه وي امكان گذراندن واحدهاي باقيمانده خود را در طول مدت مجاز تحصيل داشته باشد.
تبصره:
تمام نمرات درسي دانشجو در دانشگاه مبدأ اعم از قبولي و ياردي و سوابق آموزشي دانشجوي انتقالي از لحاظ مشروطي عينا در كارنامه دانشجو ثبت و نمرات دروس پذيرفته شده فقط در محاسبه ميانگين كل او محسوب مي شود.
ماده 47:
مدرك فراغت از تحصيل دانشجوي انتقالي توسط دانشگاه مقصد صادر مي‌شود و در آن مدرك تعداد واحدهاي گذرانده شده دانشجو و مجموع واحدها در دانشگاه‌هاي مبدأ و مقصد باذكر ميانگين نمرات آنها و سوابق تحصيلي دانشجو قيد مي شود.
ماده 48:
انتقال دانشجو در طول مدت تحصيل ، درهر مقطع تحصيلي فقط يك بار مجاز است.
فصل نهم: دانشجوي ميهمان
ماده 49:
در مواردي كه دانشجو به طور موقت ، ناگزير به تغيير محل تحصيل خود باشد ميتواند با موافقت دانشگاه‌هاي مبدأ و مقصد به عنوان دانشجوي ميهمان به طور موقت براي مدت معين محل تحصيل خودرا تغيير دهد.
ماده 50:
مهمان شدن دانشجو در يك دانشگاه ، مشروط براين است كه دانشجو حداقل يك نيمسال تحصيلي خود را در دانشگاه مبدأ گذرانده باشد.
ماده 51:
مهمان شدن دانشجو در يك دانشگاه براي گذراندن يك يا چند درس به صورت تك درس بانظر دانشگاه مبدأ و موافقت دانشگاه مقصد بلامانع است.


ماده 52:
هر دانشجو در هر رشته مي تواند حداكثر يك نيمسال در دوره كارداني يا دو نيمسال در دوره در دوره كارشناسي ، در يك دانشگاه به طور تمام وقت ، به صورت مهمان تحصيل كند. در هر حال نبايد تعداد دروسي را كه دانشجو به صورت مهمان (چه به صورت تمام وقت و چه به صورت تك درس) در يك يا چند دانشگاه گذرانده است. از 40 درصد كل واحدهاي دوره تجاوز كند.
تبصره:
انتخاب واحد دانشجو چه به صورت تك درس و چه به صورت تمام وقت بايد بااطلاع گروه آموزشي دانشگاه مبدأ و طبق شرايط دانشگاه مقصد باشد.
ماده 53:
واحدهايي را كه دانشجوي مهمان در يك دانشگاه مي گذراند ، عينا در كارنامه او در دانشگاه مبدأ ثبت مي‌شود و نمرات آنها در محاسبات ميانگين نيمسال و ميانگين كل او منظور خواهدشد.
ماده 54:
مدرك فراغت از تحصيل دانشجوي مهمان در هر صورت توسط دانشگاه مبدأ صادر مي‌شود
فصل دهم: تغيير رشته
ماده 55:
دانشجو در طول دوران تحصيل در مقطع كارداني و كارشناسي مي تواند با داشتن شرايط زير و موافقت گروه آموزشي ذيربط از يك رشته به رشته ديگر در يك گروه آزمايشي و همان دانشگاه تغيير رشته دهد:
1- ادامه تحصيل متقاضي در رشته قبلي از نظر مقررات آموزشي بلامانع باشد.
2- حداقل و حداكثر واحدهاي دوره را گذرانده باشد.
3- نمره آزمون ورودي متقاضي از نمره آزمون پايينترين فرد پذيرفته شده در سهميه و رشته مورد تقاضا در همان سال كمتر نباشد.
4- با توجه به حداكثر مدت مجاز تحصيل ، امكان گذراندن واحدهاي درسي مورد نياز در رشته جديد را داشته باشد.
تبصره 1:
تغيير رشته دانشجوياني كه به دستگاه‌هاي اجرايي خاص تعهد دارند با رعايت كليه شرايط اين ماده و اعلام موافقت دستگاه اجرايي ذيربط امكان پذيراست.

تبصره 2:
تغيير رشته به رشته‌هايي كه در ضوابط گزينش آنها شرايط خاص پيشبيني شده‌است ،موكول به احراز شرايط مربوط است.
تبصره 3:
دانشجو در هر يك از مقاطع تحصيلي تنها يك بار ميتواند تغيير رشتهدهد.
ماده 56:
تغيير رشته در مقاطع تحصيلي هم سطح ، صورت مي‌گيرد در غير اينصورت فقط از مقطع بالاتر به مقطع پايينتر امكان پذيراست.
ماده 57:
در صورت موافقت با تقاضاي تغيير رشته ، دانشجو موظف است در اولين فرصت در رشته جديد نامنويسي كند و پس از نامنويسي ، دانشجو حق بازگشت به رشته قبلي را ندارد.
تبصره:
اقدام نكردن دانشجو به نامنويسي در رشته جديد در وقت معين به منزله انصراف از تغيير رشته تلقي مي‌شود و حق تغيير رشته تا پايان دوره از وي سلب ميگردد.
ماده 58:
دروسي كه دانشجو در رشته قبلي گذرانده است در گروه آموزشي رشته جديد بررسي و معادل سازي مي‌شود و فقط دروسي از وي پذيرفته مي‌شود كه به تشخيص گروه آموزشي ، با دروس رشته جديد اشتراك محتوايي داشته باشد و نمره هر يك از آن دروس نيز از 12 كمتر نباشد.
تبصره 1:
دروس پذيرفته شده در كارنامه دانشجو ثبت و نمرات آنها در محاسبه ميانگين كل منظور مي‌شود ، ولي نمرات دروس پذيرفته نشده بدون احتساب در ميانگين در كارنامه دانشجو باقي مي‌ماند در اين حال چنانچه ميانگين كل واحدهاي پذيرفته نشده او كمتر از 12 باشد ، جمعا به عنوان يك نيمسال مشروطي براي دانشجو در رشته جديد منظور مي‌شود.
تبصره 2:
در صورتي كه تعداد واحدهاي دروس پذيرفته نشده دانشجو ، در حدي باشد كه امكان گذراندن واحدهاي مورد نياز رشته جديد را در طول مدت مجاز تحصيل ، از وي سلب كندبا تقاضاي تغيير رشته او موافقت نمي‌شود.
تغيير رشته اضطراري
ماده 59:
چنانچه دانشجو به تشخيص شوراي آموزشي دانشگاه در دوران تحصيل دچار بيماري يا سانحه‌اي گردد كه توانايي ادامه تحصيل در آن رشته و يا امكان بهرهگيري از كارآيي حاصل از آن را طبق جداول نقص عضو از دست بدهد ، ميتواند با رعايت ساير مقررات به رشته ديگري متناسب با رشته خود در همان گروه آزمايشي كه از لحاظ نمره آزمون ورودي نزديكترين نمره را دارد تغيير رشته دهد. در اين حال دانشجو از رعايت شرايط موضوع ماده 55 (باستثناي بند 1) و ماده 57 معاف خواهد بود.
تبصره:
در مواردي كه دانشجو به دلايل نقص عضو و بيماري ، توانائي ادامه تحصيل در هيچ يك از رشته‌هاي گروه آزمايشي مربوط را نداشته باشد ، كميسيون آموزشي دانشگاه پس از بررسي كامل مسأله نسبت به تغيير رشته دانشجو به رشته‌اي در گروه آزمايشي ديگر تصميم مي‌گيرد.
ماده 60:
دانشجويان دوره دكتري پزشكي عمومي ، دندانپزشكي ، داروسازي و دامپزشكي يا دوره‌هاي كارشناسي ارشد پيوسته ، كه به دلايلي از تحصيل در دوره مربوط منع شده‌اند ، در صورتي كه حداقل واحدهاي معادل دوره كارداني يا كارشناسي را گذرانده باشند ، با تصويب شوراي آموزشي دانشگاه و يا احتساب واحدهايي كه گذرانده‌اند ، ميتوانند به يكي از رشته‌هاي گروه پزشكي يا يكي از رشته‌هاي مرتبط با آن در گروه ديگر ، در مقاطع كارداني يا كارشناسي ، تغيير رشته دهند و پس از تطبيق واحدهاي گذرانده شده دررشته جديد به ادامه تحصيل بپردازند.
تبصره:
در صورتي كه دانشگاه مبدأ ، فاقد رشته متناسب براي تغيير رشته اين گونه دانشجويان باشد ، شوراي آموزشي دانشگاه نظر خود را داير بر تغيير رشته دانشجو ، حسب مورد ببه معاونت آموزشي وزارت فرهنگ و آموزش عالي يا معاونت آموزشي وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشكي اعلام ميكند ، تا دانشجو را در يكي از دانشگاه‌هاي ديگر جايابي نمايند.
ماده 61:
متقاضي تغيير رشته بايددرخواست خود را همراه مدارك لازم ، حداقل 6 هفته پيش از شروع نيمسال تحصيلي به اداره آموزش دانشگاه در محل تحصيل خود تسليم نمايد.

ماده 62:
تغيير رشته از مقطع كارشناسي به مقطع كارداني بلامانع است دراين حال براي اين گونه دانشجويان حداكثر مدت مجاز تحصيل بر مبناي دوره كارداني محاسبه و به ازاي هر 20 واحد پذيرفته شده از دانشجو ، يك نيمسال از طول تحصيل وي كاسته مي‌شود.
فصل يازدهم:پذيرش واحدهاي درسي
ماده 63 :
معادل سازي و پذيرش دروسي كه قبول شدگان آزمون سراسري قبلا در دانشگاه‌ها يا ديگر مقاطع تحصيلي گذرانده‌اند با رعايت شرايطي به شرح زير مجاز است:
- دانشجو با توجه به سوابق تحصيلي خود مجاز به شركت در آزمون ورودي رشته جديد باشد.
- دانشگاه قبلي و مدارك تحصيلي آن مورد تأييد وزارت علوم ، تحقيقات و فناوري يا وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشكي باشد.
- تحصيل دانشجو در دانشگاه قبلي مطابق برنامه مصوب شوراي عالي برنامه‌ريزي باشد.
- محتواي آموزشي دروس گذرانده شده دانشجو با دروس رشته جديد به تشخيص گروه آموزشي اشتراك محتوايي داشته و نمره هر يك از دروس از 12 كمتر نباشند.
تبصره 1:
معادل سازي و پذيرفتن دروس توسط گروه‌هاي آموزشي ذيربط در دانشگاه پذيرنده انجام مي‌شود.
تبصره 2:
نمرات دروس پذيرفته شده از دانشجو در محاسبه ميانگين نيمسال محسوب نمي‌شود ولي در محاسبه ميانگين كل دانشجو محسوب خواهدشد.
تبصره 3:
به ازاء هر 20 واحد از دروس پذيرفته شده دانشجو يك نيمسال تحصيلي از حداكثر مدت مجاز تحصيل وي كاسته مي‌شود.
فصل دوازدهم: فراغت از تحصيل
ماده64:
دانشجويي كه كليه واحدهاي درسي يكي از دوره‌هاي كارداني ، كارشناسي ناپيوسته و كارشناسي پيوسته را طبق برنامه مصوب و براساس مقررات اين آيين‌نامه با موفقيت گذرانده باشد فارغ التحصيل آن دوره شناخته مي‌شود.
تبصره 1 :
تاريخ فراغت از تحصيل روزي است كه آخرين نمره درسي دانشجو توسط استاد به اداره آموزش دانشكده يا دانشگاه تحويل مي‌شود.
تبصره 2:
با توجه به تبصره 1 و رعايت دقيق ماده 24 ضرورت دارد ، هر دانشگاه در هر نيمسال زمان خاصي رابراي اعلام فراغت از تحصيل دانشجويان تعيين و مقدمات آن را فراهم سازد.
ماده65:
ميانگين كل نمرات دانشجو در پايان دوره تحصيل ، بايد حداقل 12 باشد ، تا در رشته تحصيلي خود حسب مورد مدرك كارداني يا كارشناسي دريافت كند. در صورتي كه ميانگين نمرات دانشجو از 12 كمتر باشد ، چنانچه از نظر طول تحصيل مانعي نداشته باشد ميتواند ، حداكثر تا 20 واحد درسي از درسهايي را كه با نمره كمتر از 12 قبول شده‌است در يك نيمسال تحصيلي (در دوره كارداني) و 2 نيمسال تحصيلي (در دوره كارشناسي) ، مجددا انتخاب و آن درس را تكرار كند تا ميانگين كل خود را جبران نمايد.
در اين صورت نمرات دروس تكراري علاوه بر نمرات قبلي در كارنامه دانشجو ثبت و در محاسبه ميانگين كل نمرات او محسوب مي‌شود.
تبصره 1:
دانشجويي كه نتواند يا نخواهد از مقررات مذكور در اين ماده استفاده كند يا علي رغم استفاده از آن نتواند كمبود ميانگين كل نمرات خود را جبران نمايد ، درصورتي كه در مقطع كارشناسي يا كارشناسي ارشد پيوسته باشد ، براساس ماده 30 ميتواند با اخذ مدرك مقطع تحصيلي پايينتر فارغ التحصيل شود.
تبصره 2:
دانشجويان دوره دكتري عمومي داروسازي و كارشناسي ارشد پيوسته ساير رشته‌ها كه بيش از 135 واحد درسي دوره را با حداقل ميانگين نمرات 12 گذرانده باشند در صورتي كه به دلايلي از تحصيل منع شوند و يا مايل به ادامه تحصيل نباشند ميتوانند حسب درخواست خود با مدرك كارشناسي در رشته داروسازي با رشته مربوط فارغ التحصيل شوند.
ماده 66 :
اين آيين‌نامه در 12 فصل و 66 ماده و 48 تبصره در جلسات 316 الي 339 شوراي عالي برنامه‌ريزي مورد بررسي قرار گرفت و سرانجام در جلسه 339 مورخ 14/2/1376 به تصويب نهايي رسيد و از تاريخ تصويب براي آن دسته از دانشجوياني كه از سال تحصيلي 77-1376 وارد دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالي ميشوند لازم الاجرا است و از اين تاريخ به بعد تمام آيين‌نامه‌ها ، بخشنامه‌ها و دستورالعملهاي مغاير با آن براي اين قبيل دانشجويان لغو مي‌شود.